Tôi vừa khánh thành nhà cách đây một năm nhưng hiện nay, ngôi nhà đã xuất hiện nhiều vết rạn nứt trên tường, trần nhà. Đặc biệt khi đọc xong tin tức trên báo về hiện tượng trụ sở Viện Khoa học Xã hội phía Nam bị sụp, tôi cảm thấy rất lo lắng. (Lương Thị Hương Loan)

Yêu cầu: Đương nhiên không phải là tôi quá hư cấu mọi chuyện nên hoang mang. Trên thực tế tôi đã gọi người chủ thầu năm ngoái đến hỏi tại sao tường nhà và trần ngày càng xuất hiện nhiều vết nứt. Họ đã trả lời một cách vô tâm là do nhà bị lún. Hiện cả hai vợ chồng tôi đều đang lập nghiệp ở xa. Tôi cũng không quen biết ai trong ngành xây dựng. Tôi đang rất lo lắng với trường hợp nhà của mình. Mong tòa soạn có thể tư vấn giúp. Xin cảm ơn.

Trả lời: Nứt tường hoặc trần nhà có thể do hiện tượng lún không đều của nền móng hoặc do tính toán sai kết cấu chịu lực của cột, dầm, sàn hoặc do thi công không đúng thiết kế...

Trường hợp nguyên nhân do lún:

Đối với nhà tư nhân, nhất là các nhà xây sử dụng kết cấu móng nông (móng băng, móng bè), khi đang xây hoặc xây xong có hiện tượng lún là rất phổ biến. Hầu hết các nhà khi xây dựng có khảo sát địa chất nền công trình; thiết kế kết cấu móng theo tính toán tải trọng nhà và kết quả khảo sát địa chất và thi công theo đúng thiết kế thì nhà sẽ chỉ lún đều vài cm, không ảnh hưởng đến tính ổn định (không xảy ra hiện tượng nứt).

Như vậy sẽ có 3 nguyên nhân chính dẫn đến việc nứt nhà do lún:

- Không khảo sát địa chất nền đất xây dựng công trình hoặc báo cáo khảo sát địa chất sai. Do đó, không có căn cứ tính toán khả năng chịu lực của nền đất hoặc số liệu khảo sát sai dẫn đến thiết kế sai so với thực tế.

- Có khảo sát địa chất, tính toán thiết kế kết cấu sai như không tính đủ tải trọng của công trình (tải trọng tĩnh và tải trọng động), tính sai kết cấu móng...

- Có khảo sát địa chất đúng, thiết kế kết cấu đúng theo tiêu chuẩn, nhưng thi công không đúng so với thiết kế, dẫn đến hiện tượng lún, nứt. Ngoài ra, còn một số nguyên nhân khác cũng dẫn đến việc nứt nhà như sử dụng không đúng mục đích tính toán (dự kiến làm nhà ở nhưng lại dùng làm sàn nhảy hoặc làm kho chứa hàng nặng hoặc cơi nới xây thêm tầng...), động đất, xây dựng tiết kiệm (hệ số an toàn thấp) khi có tác động ngoài dự kiến vào nhà cũng có thể gây nứt nhà...

Do đó, việc xác định nguyên nhân nứt nhà cần người có chuyên môn đến khảo sát hiện trạng và hồ sơ thiết kế. Khi xác định được nguyên nhân nứt thì cũng sẽ có nhiều phương án khắc phục, phụ thuộc vào cách giải quyết của người thiết kế cải tạo hoặc hoàn cảnh hiện trạng nhà cũng như điều kiện thi công và điều kiện kinh tế